“โทรทัศน์สาธารณะ” (พ.ย.50)

ต้องยกระดับคุณภาพคนในสังคมไทย และไม่น่าเบื่อ เปิดโอกาสให้ผู้ผลิตหลากหลาย

วันนี้ (27 พ.ย. 50)กลุ่มองค์กรวิชาชีพ วิชาการ และเครือข่ายภาคประชาสังคม ได้แก่ สมาคมนักข่าววิทยุและโทรทัศน์ไทย สมาพันธ์สมาคมวิชาชีพวิทยุกระจายเสียงและวิทยุโทรทัศน์ สมาคมเคเบิลทีวีแห่งประเทศไทย สภาสถาบันนักวิชาการสื่อสารมวลชนแห่งประเทศไทย เครือข่ายสื่อเพื่อเด็ก และศูนย์ส่งเสริมและพัฒนาแผ่นดินเชิงคุณธรรม ได้จัดเวทีระดมความเห็นครั้งใหญ่ เพื่อเตรียมความพร้อมของสังคมไทย ในการมีสถานีโทรทัศน์สาธารณะ ซึ่งได้รับความสนใจจากประชาชนจำนวนมาก ทั้งจากผู้ผลิตรายการ  ฝ่ายข่าว  นักวิชาการด้านนิเทศศาสตร์ ภาคประชาสังคมและประชาชนที่สนใจ เกือบ 300 คน มาร่วมให้ความเห็น

ในช่วงเช้า เป็นการนำเสนอ ประเด็นสำคัญของ หลักการ “โทรทัศน์สาธารณะ” โดย ดร.สมเกียรติ  ตั้งกิจวานิชย์  นักวิชาการจากสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย และ นาย สมชาย แสวงการ สนช.สายสื่อมวลชนได้นำเสนอสถานการณ์ความคืบหน้า ของการผลักดันร่างพระราชบัญญัติองค์การแพร่ภาพ และกระจายเสียงสาธารณะ ซึ่งได้ผ่านการพิจารณาจากสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) ไปแล้วเมื่อปลายเดือน ตุลาคม ที่ผ่านมา ขณะนี้รอการลงพระปรมาภิไธย และประกาศใช้ในราชกิจจานุเบกษา เพื่อประกาศใช้เป็นกฎหมายต่อไป

จากนั้นเป็นการระดมสมองในหัวข้อเรื่อง “รายการโทรทัศน์ในฝัน ที่ช่วยสร้างสังคมคุณธรรม อยากเห็นเป็นอย่างไร”  โดย  ดร.กิตติวัฒน์  อุชุปาละนันท์ ที่ปรึกษารองนายกรัฐมนตรีและนาย เถกิง สมทรัพย์ นายกสมาคมนักข่าววิทยุและโทรทัศน์ไทย
สำหรับในช่วงบ่าย เป็นการระดมสมอง  ในประเด็นย่อย  ตามกลุ่มประเภทรายการ ได้แก่  รายการข่าว สารคดี  รายการเด็ก และกลุ่มรายการบันเทิง ละคร เกมโชว์ รวมทั้งข้อกำหนดด้านจริยธรรม  ซึ่งข้อสรุปทั้งหมด

สำหรับ ในช่วงบ่าย เป็นการระดมสมอง  ในประเด็นย่อย  ตามกลุ่มประเภทรายการ ได้แก่  รายการข่าว สารคดี  รายการเด็ก และกลุ่มรายการบันเทิง ละคร เกมโชว์ รวมทั้งข้อกำหนดด้านจริยธรรม  ซึ่งข้อสรุปทั้งหมด

ที่ ประมวลได้ในวันนี้ จะนำไปสู่การร่างกรอบแนวคิด ข้อกำหนดด้านจริยธรรม เพื่อระดมความเห็นกันอีกครั้งในวันพฤหัสบดีที่ 29 พ.ย. 50  ในช่วงบ่าย ที่โรงแรม แมกซ์ ถ.พระราม 9 ต่อไป และข้อเสนอทั้งหมด จะเสนอให้กับคณะกรรมการนโยบายชั่วคราว สถานีโทรทัศน์สาธารณะรวมทั้งผู้เกี่ยวข้อง เพื่อนำไปใช้ต่อไป  

**  สรุปข้อเสนอ ระดมความคิดเห็น

“รายการโทรทัศน์ในฝันที่ช่วยสร้างสังคมคุณธรรม ควรเป็นอย่างไร  วันอังคารที่ 27 พฤศจิกายน พ.ศ. 2550 รายการที่ยกระดับคุณภาพชีวิตคนไทย ให้ดีขึ้น ในแต่ละด้าน  และนำเสนอได้อย่างมีศิลปะ  น่าสนใจและน่าดู  ไม่น่าเบื่อ  

ข้อเสนอ

- มีทีวีสาธารณะแล้วเป็นโอกาสที่เปลี่ยนแปลงเนื้อหาที่เป็นประโยชน์ต่อประชาชนอย่างแท้จริง

- เสนอให้ทำความเข้าใจกับประชาชนว่า “โทรทัศน์สาธารณะ “ คืออะไรประชาชนจะได้อะไรจากทีวีสาธารณะ   จะสื่อสารกลับมาได้อย่างไร สิ่งที่อยากเห็น อยากชม คืออะไร  

- ประชาชนมีส่วนร่วมให้ความเห็น  ร่วมชม และร่วมสร้าง

- พิจารณาการเลือกรายการจากผู้ผลิต ทั้งหน้าใหม่ และคนเดิมที่มีประสบการณ์อยู่แล้ว และมีฐานข้อมูลผู้ผลิต เพื่อการเลือกรายการที่เหมาะสมและเปิดโอกาสให้กับผู้ผลิตรายเล็กด้วย

- ทำงานวิจัยเกี่ยวกับสิ่งที่ได้ออกอากาศ / เนื้อหารายการต่างๆ  และนำเสนอผลวิจัยเหล่านี้ออกอากาศมากขึ้น

- เปิดโอกาสให้ โทรทัศน์สาธารณะ  ได้เป็นพื้นที่สำหรับคนที่ไม่ใช่มืออาชีพในการผลิตรายการเท่านั้น  แต่เป็นมืออาชีพในการทำให้สังคมเข้มแข็ง  และเปิดโอกาสให้กับสื่อทางเลือก  สื่อขนาดเล็กแต่มุ่งส่งเสริมสันติ และคนหน้าใหม่มากขึ้น

- เป็นสถานีที่เปิดให้รู้จักภาพรวมของสังคม ชีวิตที่หลากหลาย  คนทั่วภูมิภาค ไม่เฉพาะในกรุงเทพ  และคน รวมทั้งพื้นที่ชายขอบ ซึ่งมักจะถูกละเลยจากสังคมส่วนใหญ่

- ให้สื่อสาธารณะ ทำหน้าที่เป็นห้องเรียนเพื่อการเรียนรู้ของสังคมด้วย ให้สังคม เพราะ ประชาชนผู้ชม  ได้รับผลกระทบจากสิ่งที่โทรทัศน์นำเสนอผ่านจออย่างมาก

- เสนอให้รายการที่ออกอากาศ ควรต้องสามารถนำไปสู่การแก้ปัญหาและเปลี่ยนแปลง สร้างสรรค์สังคมด้วย  สร้างทัศนคติเชิงบวก  และส่งเสริมการเรียนรู้ร่วมกันในสังคม    ยกระดับของสังคม  เช่น กรณีข่าวเด็กไทยนุ่งสั้น ไม่สวมกางเกงใน  การนำเสนอนั้นไม่ได้สร้างสรรค์ และมีโอกาสทำให้เกิดความเบี่ยงเบนค่านิยมของวัยรุ่นด้วย

- เปิดเวทีรับฟังความคิดเห็นจากประชาชนในภูมิภาค เพื่อเป็นข้อมูลสำคัญสำหรับการเลือกรายการ และควรมีกรรมการนโยบายระดับภาค

- เปิดพื้นที่ให้คนในภูมิภาค  มีโอกาสได้ร่วมนำเสนอข้อมูล และมีความร่วมมือเพื่อผลิตสื่อในระดับนานาชาติได้  

ถ้ากรรมการนโยบายชั่วคราว ไม่รับข้อเสนอ ต้องมีคำอธิบายได้ ว่า เพราะอะไร  

เนื้อหารายการเกี่ยวกับอะไร

-ข่าว ที่คนดูรู้เรื่อง   เข้าใจง่าย  เด็กดูได้ ผู้ใหญ่ดูดี   รวมทั้งรายการอื่นๆด้วย

- รายการส่งเสริมทักษะ การเรียนรู้ภาษาอังกฤษ  การสื่อสาร การพูดและการใช้ภาษาไทยสำหรับชาวต่างประเทศ

-รายการที่แตกต่าง  ไม่เหมือนและไม่คล้ายปัจจุบัน  ไม่เฉพาะแค่ ไม่มีสปอนเซอร์ แต่ต้องเนื้อหาแตกต่างด้วย

-เพิ่มการถ่ายทอดกีฬาพื้นเมือง  กีฬาสากล ไม่เฉพาะฟุตบอล

- เสนอรายการที่เป็นประโยชน์ เช่น สารคดีจากต่างประเทศ ที่มีเนื้อหาดีๆ ในความสนใจของสังคม   เนชั่นแนลจีโอกราฟฟิค  ดิสคอฟเวอรี่    เช่น  ปัญหาโลกร้อน สึนามิ

- การ์ตูนสำหรับเยาวชน  ส่งเสริม กีฬา คุณธรรมให้กับเด็กๆ

-ส่งเสริมกระบวนการอ่าน และสุนทรียความงามด้านอื่นๆ  ดนตรี ศิลปะ  เพื่อให้คนมองความงามความสุขเพิ่มขึ้น

-ส่งเสริมเนื้อหาความเป็นประชาธิปไตย ไม่เฉพาะแค่การเลือกตั้ง โดยเลือกวิธีนำเสนอให้น่าสนใจ เช่น  Reality Show

-เสนอ รายการที่ส่งเสริมการพัฒนา และการทำความเข้าใจกับผู้ชมให้ง่ายๆ   รายการเกี่ยวกับผู้บริโภค  มุมของประชาชน ประโยชน์และผลกระทบที่จะเกิดขึ้น เช่น เรื่องเบื้องหลังของบัตรเครดิต   ดอกเบี้ยธนาคารที่ดี และประกันภัยที่จะเป็นประโยชน์อย่างแท้จริง  

-รายการเกษตร  เพราะ คนส่วนใหญ่ของประเทศยังเป็นสังคมเกษตรกรรมและต้องเป็นรายการที่ให้ความรู้ เท่าทันด้วย เช่น รายการเกษตร จะมีโฆษณาแฝงเรื่องยาและสารเคมีอย่างมาก  ต้องให้ความรู้ที่ถูกต้องกับสังคมในเรื่องนี้ บริษัทปุ๋ยและยา

ให้ข้อมูลบิดเบือนเพราะ ต้องการขายสินค้าเพียงอย่างเดียว หน่วยงานภาครัฐบางส่วนก็ละเลย  โฆษณาว่าเป็นปุ๋ยวิเศษ ปุ๋ยเทวดา เกษตรกรหลงเชื่อ เพราะนำเสนอผ่านสื่อ ก็เป็นความสูญเสียอย่างมาก   โทรทัศน์สาธารณะ จะให้ข้อมูลเรื่องนี้ต้องเป็นกลางที่สุด ทำให้เกษตรกร มีความรู้ในเรื่องการทำเกษตรได้ดีด้วยตัวเอง ไม่ตกเป็นเหยื่อของบริษัทยา

-รายการทำให้สังคมสมานฉันท์  ส่งเสริมสันติภาพ และความสุข

-รายการส่งเสริมความเข้มแข็งของครอบครัว

-รายการส่งเสริมวัฒนธรรมไทย  โดยเฉพาะการแต่งกาย

- รายการที่เป็นประโยชน์ และคุ้มครองผู้บริโภค   ให้ข้อเท็จจริงที่สังคมยังไม่รู้ รายการสาระ  สุขภาพ แทนการเสนอเนื้อหาของสังคมบริโภคค่อนข้างมาก เช่น  โยเกิร์ตพร้อมดื่ม มีคุณค่าทางอาหารน้อยมาก  แต่ไม่มีรายการไหนไปติดตาม หรือน้ำยาบ้วนปาก มีสารก่อให้เกิดมะเร็ง   นมบางยี่ห้อ ใช้หางนมผลิต พอเป็นข่าวหนังสือพิมพ์ ไม่กี่วัน ก็มีสื่อโฆษณาโหม ทำให้กลบกระแสไปเสียหมด

หน่วยงานที่ควรสนับสนุนคือ  องค์กรอิสระ ด้านผู้บริโภค และฝ่ายวิชาชีพต่างๆ ควรให้ความสำคัญในการสนับสนุนงบประมาณ

- ไม่อยากให้มีละคร ตบจูบ

-เสนอให้มีรายการที่ติดตามความคืบหน้าของคดี และเหตุต่างๆที่มีผู้ได้รับผลกระทบ โดยเฉพาะผู้ด้อยโอกาสในสังคม

-รายการอะไรก็ได้  ต้องการรายการทุกประเภท ที่แตกต่างหลากหลาย  เป็นประเภท “ฉ” ก็ ได้แต่จัดเวลาออกอากาศให้เหมาะสม   เช่นละคร ตอนนี้มีเยอะ แต่เนื้อหาไม่เหมาะสม เป็นรายการที่น่าจะสอนเด็กมีเนื้อหาที่ดีด้วย และต้องไม่น่าเบื่อ   

ช่วงวันเวลา ใด

- กำหนดช่วงเวลาในการออกอากาศที่เหมาะสม

- ให้ความสนใจกับเวลา ไพร์มไทม์   เพราะสำคัญมาก  เห็นด้วยกับการให้น้ำหนักกับข่าว

- เสนอให้ในช่วง ไพร์มไทม์เป็นเวลาของเด็กๆ และครอบครัว   

ลักษณะรายการ

- เสนอกำหนดสัดส่วนรายการในประเภทต่างๆ อย่างเหมาะสม

- รายการที่สนุกสนาน  ดูเข้าใจง่าย   และเรียนรู้ชีวิตในแง่มุมที่หลากหลาย ไม่น่าเบื่อและมีแต่สาระวิชาการ

- มีการสื่อสารสองทาง ระหว่างผู้ชม  กับผู้ผลิตรายการ  ทั้งในกรุงเทพและในภูมิภาค

- ควรปรับวิธีคิดของการสร้างละครไทย ให้มีการคิดแบบมีเหตุผลมากขึ้น ละคร ไม่เห็นความเป็นมนุษย์ของตัวละคร  มีแต่ภาพที่ปรากฎ แต่ไม่ได้สร้างเนื้อหาให้เห็นปรากฎการณ์หรือความเชื่อมโยงของเหตุและผล ว่าทำไมจึงเกิดเหตุการณ์นั้นๆ  ไม่ใช่ละครที่นางเอกและพระเอกไม่ต้องทำงาน เดินไปเดินมา และสวยตลอดเวลา

- ย้ำเตือนเอกลักษณ์และความเป็นตัวตนของคนไทย  ไม่ใช่พูดภาษาไทยคำอังกฤษคำ

-   เกมโชว์ต้องตั้งคำถามว่า รางวัล และการแข่งขันทำไปเพื่ออะไร  เน้นสังคมบริโภคหรือเปล่า   เด็ก และดาราวัยรุ่น คนมีชื่อเสียง มีศักยภาพและความสามารถมากกว่าการขายภาพลักษณ์เท่านั้น ควรผลิตรายการเน้นความสามารถของพวกเขาเหล่านั้น

-รายการจากต่างประเทศ  ควรมี sub title  และคำนึงเรื่องการเปิดโอกาสให้ผู้คนได้เข้าถึงอย่างกว้างขวาง เช่นผู้ด้อยโอกาส

- ไม่ต้องจัดเรตติ้ง รายการ ขอเพียงแค่เป็นรายการที่มีสาระ ความรู้และดูสนุก

- รายการที่สร้างความภาคภูมิใจ แรงบันดาลใจใฝ่สัมฤทธิ์  เช่น การเกษตร ไม่ใช่บอกว่า เขาคิดอย่างไร ทำอย่างไรและทำอะไร แค่นั้น  แต่ควรเพิ่ม กระบวนการให้ได้มาซึ่งความคิดและผลลัพท์เหล่านั้น ถอดวิธีคิดของเรื่องนั้นๆ  เพื่อสร้างแรงบันดาล

- รายการต้องตอบโจทย์คนทุกกลุ่ม รองรับผู้ด้อยโอกาส เช่น  ภาษามือ  

กลุ่มผู้ชม

ให้ความสำคัญกับการผลิตรายการโดยดูวัย และกลุ่มเป้าหมายของผู้ชม เพราะแต่ละกลุ่มมีความสนใจแตกต่างกัน

ทำสำรวจผู้ชมรายการ ว่าในแต่ละช่วงเวลาเขาอยากดูรายการอะไร อยากได้รายการแบบไหน เพื่อให้ผู้ผลิต สามารถผลิตรายการที่เป็นประโยชน์อย่างแท้จริง

มีรายการเด็กปฐมวัย  รายการเด็ก ไม่เพียงแค่การ์ตูนเท่านั้น   

กลุ่มเป้าหมายที่หลากหลาย ควรต้องแตกรายละเอียดมากขึ้น เช่น ผู้สูงอายุ ซึ่งมีหลากหลาย  

ผู้ผลิตรายการที่ท่านชื่นชอบ  ในการทำรายการในฝันของท่าน

-การ์ตูนคุณธรรม ทาง ช่อง 9

-เนชั่นแนลจีโอกราฟฟิค  ดิสคอฟเวอรี่    สารคดีที่น่าสนใจจากต่างประเทศ

-รายการ เกี่ยวกับผู้บริโภค  มุมของประชาชน ประโยชน์และผลกระทบที่จะเกิดขึ้น เช่น เรื่องเบื้องหลังของบัตรเครดิต   ดอกเบี้ยธนาคารที่ดี และประกันภัยที่จะเป็นประโยชน์อย่างแท้จริงต่อประชาชน

-รายการเด็ก ที่มีการสาธิต  ส่งเสริมการทำกิจกรรมในครอบครัว เน้นให้คนมาพูดคุยกัน

-รายการมองต่างมุม  รายการที่เปิดให้คนได้แลกเปลี่ยนความเห็นกันมากขึ้น

-เศรษฐกิจพอเพียง และนำตัวอย่างของคนท้องถิ่นที่ประสบความสำเร็จตามแนวคิดนี้

- รายการส่งเสริมวัฒนธรรมท้องถิ่น  โดยเฉพาะวัฒนธรรมของคนชายขอบ

- รายการโทรทัศน์ชุมชน เชียงราย  ใช้กล้องเล็กไปถ่ายภาพสัตว์  ต้นไม้ และให้ความรู้ว่า สัตว์มีพิษ หรือต้นไม้มีประโยชน์อย่างไร ควรส่งเสริมให้เด็กผลิตรายการได้มากขึ้น

- รายการที่สร้างแรงดลใจให้กับคนดู  เช่น NHK ญี่ปุ่น  ผลิตสารคดี project x

เล่า เรื่อง รถไฟหัวกระสุน ที่มาที่ไป  การสร้างสะพานที่ใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งในโลก จากที่มาของความหวังดีที่ไม่ต้องการเห็นเด็กจมน้ำตาย   เรื่องเบื้องหลังที่เห็นความพยายามของคน เกร็ดน่ารู้

-รายการที่ให้คนเสพสื่อวัฒนธรรมอย่างลุ่มลึกมากขึ้น  ดนตรี วัฒนธรรมไทย

เพราะสังคม จะมีความรู้และเท่าทัน ตัดสินใจได้มากขึ้น หากได้รับข้อมูลมากเพียงพอ

หญิง ท้อง หลายคนเสียลูกไป เพราะไม่รู้ว่า เมื่อถุงน้ำคร่ำแตก แล้วจะเกิดอันตรายอย่างไรบ้าง การให้ความรู้เรื่องนี้ จะมีส่วนช่วยชีวิตเด็กได้มาก เป็นต้น

-รายการ มรณาน่ารัก   เสนอชีวิตของเด็กในสถานพินิจ

- รายการสุขภาพ  ตัวอย่างในอังกฤษ  trust me I m a doctor  คุณหมอที่เก่งเรื่องการสื่อสาร สอนและให้ความรู้เกี่ยวกับต่อมลูกหลาก โดยยกตัวอย่างเปรียบเทียบจากการใช้ลูกปิงปอง  

เป็นทีวี สาระ ความรู้ ให้ความรัก ความสุข และเยียวยา/ ดูแลผู้ผลิตและคนทำงานเดิมด้วย  

คำถาม

เมื่อเป็นโทรทัศน์ของคนที่หลายกลุ่มอยากมีส่วนร่วม จะทำให้เป็นจริงได้อย่างไร เมื่อมีสิ่งเอื้อ คือ ไม่ต้องกังวลเรื่องรายได้

ควร ต้องกำหนดทิศทางของสถานีให้ชัดเจน เพื่อจะได้ไม่เป็นเพียงแค่ โทรทัศน์ช่องใหม่ที่ไม่มีโฆษณา แต่เนื้อหาก็ไม่แตกต่างจากโทรทัศน์ช่องอื่นๆ แค่นั้น



สรุปการระดมสมองกลุ่มย่อย 5 กลุ่ม (มีไฟล์แนบให้ดาวโหลดด้านล่าง)

  • รายการข่าวและเหตุการณ์ปัจจุบัน (news.jpg)
  • จินตนาการใหม่รายการบันเทิงไทย (t01.pdf)
  • รายการทีวีในฝันสำหรับเด็ก (tv04.ppt)   
  • สารคดีไทยสายพันธุ์ใหม่ (t02.pdf)  
  • ทิศทางจริยธรรมทีวีไทย (tv03.ppt
  • ร่างพระราชบัญญัติองค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย พ.ศ. ....
  • Presentation of Public Television ของ ดร.สมเกียรติ ตั้งกิจวานิชย์ (tv04.ppt) 


รายละเอียดเพิ่มเติมของข้อคิดเห็นแต่ละกลุ่มย่อย สามารถเข้าไปดูที่ www.thaipbs.or.th นะคะ แลติดตามความเคลื่อนไหวต่างๆ ของช่องทีวีสาธารณะได้จากเวปไซด์ดังที่กล่าวข้างต้นนะคะ

เกศรินทร์ ไชยแสง ประสานงานเครือข่ายสื่อเพื่อเด็ก รายงาน

ไฟล์แนบขนาด
news.jpg169.06 KB
t01.pdf115.79 KB
tv03.ppt1.72 MB
t02.pdf223.42 KB
tv04.ppt1.64 MB